16 listopada 2025 roku w Instytucie Francuskim w Edynburgu odbyła się Młodzieżowa Debata Oksfordzka zorganizowana przez Stowarzyszenie Edus, z udziałem uczniów polonijnych szkół z całej Szkocji. Wydarzenie zostało dofinansowane przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” ze środków Kancelarii Senatu RP w ramach konkursu Polonia 2025.
Uroczystego otwarcia debaty dokonali: prezes Stowarzyszenia Edus Paulina Raniszewska, Konsul Generalny RP w Edynburgu Mirosław Sycz oraz wiceprezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Zenona Bańkowska. W swoich wystąpieniach podkreślili, że formuła debaty oksfordzkiej wymaga nie tylko szybkiego reagowania na argumenty przeciwnika, ale też sprawnego posługiwania się językiem polskim – to zarówno wyzwanie, jak i szansa na pokazanie kompetencji językowych i intelektualnych młodzieży.
Naprzeciw siebie stanęły dwie drużyny – propozycji i opozycji – które dyskutowały nad tezą:
„Dwujęzyczność pomaga młodym ludziom lepiej zrozumieć świat.”
Uczestnicy, w wieku od 14 lat, reprezentowali polonijne szkoły sobotnie z całej Szkocji – od Inverness na północy po Hawick na południu. Większość urodziła się w Szkocji, ale język polski opanowała dzięki edukacji w polskich placówkach i kontaktowi z rodzinną tradycją.
Debata prowadzona była w klasycznym stylu oksfordzkim i okazała się wyjątkowo interesująca. Uczestnicy wykazali wysoki poziom merytoryczny oraz kulturę dyskusji, budząc uznanie jury i publiczności. Strona propozycji wskazywała na dwujęzyczność jako atut: narzędzie poszerzające horyzonty, ułatwiające funkcjonowanie w różnorodnym świecie i rozwijające kompetencje komunikacyjne. Opozycja z kolei podkreślała wyzwania dwujęzyczności, m.in. poczucie podwójnej tożsamości narodowej i trudności w opanowaniu dwóch systemów językowych.
Debata zakończyła się nieznaczną przewagą strony propozycji, a jury podkreśliło równocześnie wysoką jakość argumentów drużyny opozycji. Wydarzenie pokazało, że język polski wciąż odgrywa ważną rolę w życiu młodych Polaków mieszkających za granicą i że polonijna młodzież potrafi dyskutować z zaangażowaniem i świadomością własnych korzeni. 💬✨
